28 października Bank Rosji opublikował końcowy tekst wytycznych polityki pieniężnej na lata 2027–2029 — pod tym samym adresem, pod którym przez cztery tygodnie stał wrześniowy projekt. Własny wykaz zmian opisuje to, co stało się z ramką o polityce budżetowej, w jednym wierszu: tekst ramki 9 został „skorygowany z uwzględnieniem aktualnych parametrów polityki budżetowej”.

Mamy oba pliki. Projekt liczy 227 stron, na okładce widnieje „Projekt z 30 września 2026 roku”, a dokument został „zatwierdzony przez Radę Dyrektorów Banku Rosji 29.09.2026”. Tekst końcowy liczy 251 stron i na jego okładce nie ma już słowa „projekt”: „zatwierdzony przez Radę Dyrektorów Banku Rosji 28.10.2026”, przygotowany na danych statystycznych na 20.10.2026, data odcięcia danych do obliczeń prognostycznych — 22.10.2026. Czytane obok siebie pokazują zmiany, których wykaz zmian nie wymienia.

Przesłanka zmieniła stronę

Największa z nich w ogóle nie jest w ramce 9. Jest w opisie scenariusza bazowego, w zdaniu, które mówi, na czym opiera się centralna prognoza banku.

W projekcie:

„Przesłanki scenariusza bazowego w części dotyczącej polityki budżetowej opierają się na publicznych komentarzach przedstawicieli Ministerstwa Finansów Rosji o stopniowym zmniejszaniu strukturalnego deficytu pierwotnego budżetu federalnego aż do osiągnięcia poziomu zerowego w 2029 roku. W obliczenia prognostyczne wpisano ścieżkę zakładającą strukturalny deficyt pierwotny w wysokości 2% PKB w 2026 roku, 1% PKB w 2027 roku i 0,5% PKB w 2028 roku. Jednocześnie w scenariuszu bazowym Bank Rosji wychodzi z obowiązującej ceny bazowej w regule budżetowej, ustalonej przez Kodeks budżetowy Federacji Rosyjskiej”.

W tekście końcowym to samo miejsce brzmi:

„Przesłanki scenariusza bazowego w części dotyczącej polityki budżetowej opierają się na wniesionym do Dumy Państwowej projekcie ustawy federalnej o budżecie federalnym oraz na Podstawowych kierunkach polityki budżetowej, podatkowej i celno-taryfowej Federacji Rosyjskiej na 2027 rok i okres planowania 2028 i 2029. Zakładają one obniżenie ceny bazowej ropy w regule budżetowej do 50 dolarów amerykańskich za baryłkę w latach 2027–2029, a także stopniowe zmniejszenie strukturalnego deficytu pierwotnego budżetu federalnego do poziomu zerowego w 2029 roku”.

Z tego akapitu zniknęły dwie rzeczy. Własne liczby banku — 2%, 1%, 0,5% — oraz zastrzeżenie, że pracuje on z ceną bazową obowiązującą. Zwrot „obowiązująca cena bazowa” nie pojawia się nigdzie na 251 stronach dokumentu końcowego.

Wstęp przesunął się tak samo. Projekt mówił czytelnikowi, że bank „wychodzi ze stopniowego zmniejszenia strukturalnego deficytu pierwotnego z 2% PKB w 2026 roku do 1% PKB w 2027 roku i 0,5% PKB w 2028 roku, z osiągnięciem poziomu zerowego w 2029 roku” oraz że „zakłada się także zachowanie obowiązującej ceny bazowej ropy w regule budżetowej”. Tekst końcowy mówi, że bank wychodzi „z nowych projekcji budżetowych, zakładających stopniowe zmniejszenie strukturalnego deficytu pierwotnego z 1,8% PKB w 2026 roku do 0,6% PKB w 2027 roku i 0,2% PKB w 2028 roku, z osiągnięciem poziomu zerowego w 2029 roku”, oraz że „planowane jest także obniżenie ceny bazowej ropy w regule budżetowej do 50 dolarów amerykańskich za baryłkę od 2027 roku”.

Miesiąc temu bank centralny prognozował na ustawie. Teraz prognozuje na projekcie ustawy — i mówi to własnymi słowami, bo zdanie nazywa to, na czym się opiera: projekt ustawy federalnej wniesiony do Dumy Państwowej. Cena bazowa, którą zakłada na 2027 rok, to 50 dolarów. Harmonogram faktycznie zapisany w punkcie 4 artykułu 96⁶ Kodeksu budżetowego, w brzmieniu ustawy nr 432-FZ z 28 listopada 2025 roku, który przeczytaliśmy w całości 1 października, daje na 2027 rok 58 dolarów. Jego zmiana wymaga nowelizacji Kodeksu budżetowego wniesionej 30 września zarządzeniem nr 2707-r, której tekstu nigdy nie opublikowano i której uchwalenia nie możemy potwierdzić: sozd.duma.gov.ru i duma.gov.ru są niedostępne czwartą dobę.

To nie jest czepianie się sformułowań. Wytyczne to dokument, w którym projekcje ministerstwa zostają opowiedziane ręką innej instytucji i stają się przesłanką prognozy makroekonomicznej oraz decyzji o stopie referencyjnej, utrzymanej na 14,00% od 26 października decyzją z 23 października, którą ta edycja uwzględnia. Przesłanka wzięta z projektu ustawy to przesłanka, która upada, jeśli projekt się zmieni.

Akapit, którego już nie ma

Ramka 9 kończyła się w projekcie trzema zdaniami mierzącymi nowe plany dwiema miarami — własną lipcową prognozą banku i planami w kształcie sprzed tegorocznej rewizji:

„Zgodnie z nowymi projekcjami budżetowymi ścieżka strukturalnego deficytu pierwotnego w najbliższych dwóch latach jest nieco niższa od przesłanek lipcowej prognozy bazowej Banku Rosji. Przy pozostałych warunkach niezmienionych oznacza to nieco mniejszy wkład polityki budżetowej w popyt zagregowany, niż zakładano w lipcu. Jednocześnie wkład ten w latach 2026–2028 pozostaje bardziej znaczący, niż był w planach budżetowych przed ich rewizją w 2026 roku, które przewidywały powrót do zerowego strukturalnego deficytu pierwotnego już w tym roku”.

Tego akapitu nie ma. W jego miejscu tekst końcowy ma:

„Przy ich realizacji polityka budżetowa będzie wywierać wpływ dezinflacyjny w horyzoncie prognozy. Jednocześnie w latach 2026–2028 strukturalny deficyt pierwotny utrzyma się, choć będzie stopniowo malał. Oznacza to, że polityka budżetowa nadal będzie stymulować popyt zagregowany. Przy ograniczonych możliwościach rozszerzania podaży utrzymanie równowagi w gospodarce będzie wymagać bardziej powściągliwej dynamiki pozostałych składników popytu wewnętrznego”.

Zastąpienie nie jest łagodniejszą wersją tego samego twierdzenia. To inne twierdzenie. Usunięte zdania porównywały ten plan z planem wcześniejszym i uznawały ten za luźniejszy; nowe opisują plan bez żadnej miary i otwierają się słowem dezinflacyjny. Jedyne miejsce w dokumencie, w którym czytelnikowi mówiono, że data zera została przesunięta — że plany budżetowe niegdyś przewidywały powrót do zerowego strukturalnego deficytu pierwotnego „już w tym roku” — to właśnie miejsce, które usunięto.

Cytowaliśmy to zdanie w tekście z 1 października, z projektu, i cytat się broni: stało tam, i możemy pokazać plik, w którym stało.

Co złagodniało, a co się nie ruszyło

Scenariusz „ryzyka” to najgorszy przypadek banku: załamanie cen surowców i ucieczka z aktywów technologicznych. Jego język o funduszu jest między obiema edycjami niezmieniony, słowo w słowo:

„na tle znaczącego spadku cen surowcowych ropy przy aktualnych parametrach reguły budżetowej doprowadzi to do intensywnego wykorzystania płynnej części FDN, co stwarza ryzyko szybkiego wyczerpania środków funduszu”

Zmieniła się cena, przy której — jak mówi bank — regułę trzeba by wtedy przebudować. Projekt wymagał „stopniowego przejścia do nowych poziomów ceny bazowej ropy — 40 dolarów amerykańskich za baryłkę w 2027 roku i 35 dolarów amerykańskich za baryłkę od 2028 roku”. Tekst końcowy mówi 45 dolarów w 2027 roku, przy niezmienionych 35 od 2028. Najgorszy przypadek staniał o pięć dolarów na jeden rok.

Dwie inne zmiany w ramce 9 są drobne i obie patrzą w tę samą stronę. Zdanie o deficycie strukturalnym zyskało swoją liczbę za 2026 rok, „z 1,8% PKB w 2026 roku” — liczbę, którą samo ministerstwo opublikowało trzy tygodnie wcześniej, w sprawozdaniu z wykonania za styczeń–wrzesień, o którym pisaliśmy 10 października i w którym odchylenie od celu strukturalnego przyznano słowami samego resortu. A wykaz źródeł wyższych dochodów pozanaftowych zyskał podatek dochodowy od firm: projekt wskazywał „rozszerzenie bazy podatkowej w progresywnej skali podatku od dochodów osób fizycznych”, tekst końcowy — „rozszerzenie bazy podatkowej w podatku dochodowym od firm i w progresywnej skali podatku od dochodów osób fizycznych”.

Jedno zdanie, które nie uległo zmianie, warto wymienić osobno, bo łatwo odczytać je jako nowe, a nowe nie jest:

„Według oceny Ministerstwa Finansów Rosji płynna część FDN będzie uzupełniana przez cały horyzont średnioterminowy”.

Stoi w obu edycjach, w tym samym miejscu, tymi samymi słowami. Było w projekcie z 30 września i cytowaliśmy je 1 października. Napięcie, jakie tworzy ze scenariuszem ryzyka na innych stronach tego samego dokumentu, jest realne — i ma miesiąc, a nie dobę.

Dlaczego to jest o zdolności do płacenia za wojnę

Strukturalny deficyt pierwotny to miara, z której usunięto wahania cen ropy i gazu oraz płatności odsetkowe, i dlatego najbliżej jej do opublikowanego stwierdzenia, o ile budżet wydaje ponad stan z własnych powodów. Jego ścieżka jest kręgosłupem obu wersji tego dokumentu, a między 30 września a 28 października przepisano ją dwukrotnie: liczby zmieniły się z bankowych na ministerialne, a porównanie pokazujące, że plan zelżał, usunięto.

Zostaje bank centralny, którego scenariusz bazowy zakłada teraz budżet, którego nie uchwalono, cenę bazową ropy, której nie ma w ustawie, i fundusz, który według jego własnego najgorszego przypadku może szybko się opróżnić, podczas gdy ocena ministerstwa w tej samej ramce mówi, że będzie uzupełniany. Żadna z tych rzeczy nie jest naszym sądem o dokumencie — każda jest zdaniem w nim.

Praktyczny skutek dotyczy tego, co da się sprawdzić. Gdy prognoza opierała się na Kodeksie budżetowym, czytelnik mógł otworzyć kodeks i zobaczyć liczbę. Teraz przesłanką jest projekt ustawy, którego nikt z zewnątrz nie czytał, w izbie, której własne systemy milczą od czterech dni — a jedynego akapitu, który mierzył nowy plan starym, w pliku nie ma.

Co to zmienia w naszym modelu

Dziś nic. Żaden z ośmiu odczytów się nie poruszył: poranny przebieg parsera odnotował zero zmian wskaźników, a żadna z dwóch edycji wytycznych nie zawiera obserwacji, którą bierzemy.

Serie, przez które biegnie ta historia, to deficyt budżetowy Rosji — 66 na 100, deficyt za kroczące dwanaście miesięcy na poziomie 3,2% PKB wobec przedwojennej kotwicy, którą była nadwyżka 0,34%; oraz płynna część FDN — 27 na 100, około 45,0 mld dolarów na koniec września wobec 113,5 mld przed inwazją. Dochody Rosji z ropy i gazu stoją na 10 na 100 i żadna z dwóch edycji ich nie rusza: wskaźnik mierzy poziom faktycznie zebranych dochodów, a nie cenę bazową, która rozstrzyga, ile z nich wolno wydać. Indeks wytrzymałości wynosi 46 na 100, w strefie stresu; wszystkie osiem odczytów jest na monitorze.

Przesłanka prognozy nie jest odczytem i nigdy się nim nie stanie. Zmienia ramę, w której odczyty się publikuje — dlatego ją odnotowujemy, a nie punktujemy.

Czego nie wiemy

Czy nowelizacja Kodeksu budżetowego została uchwalona. Nigdy nie widzieliśmy jej tekstu. Wniesiono ją 30 września zarządzeniem nr 2707-r; system projektów ustaw Dumy i jej główna strona są niedostępne od czterech dni, a pierwsze czytanie pakietu budżetowego wyznaczono na 29 października. Własne zdanie banku nazywa ją projektem ustawy federalnej wniesionym do Dumy Państwowej — to najmocniejsze dostępne nam stwierdzenie, i jest ono na 28 października.

Dlaczego akapit zniknął. Wykaz zmian podaje powód dla ramki — aktualne parametry polityki budżetowej — i nie podaje powodu dla żadnego pojedynczego zdania. Nie twierdzimy, że był zamiar, i nie znaleźliśmy go nazwanego.

Co jeszcze poruszyło się na 251 stronach. Przeczytaliśmy wstęp, ramkę 9, przesłanki scenariusza bazowego, scenariusz „ryzyka” i wykaz zmian wobec ich odpowiedników w projekcie. Edycja końcowa dodaje też ramkę 14 o kosztach odsetkowych firm i cały załącznik 8 o celowaniu w inflację w porównaniach międzykrajowych, wraz z ramką 16 o środkach niestandardowych. Nie czytaliśmy ich wobec niczego, bo w projekcie nie ma czego im przeciwstawić.

Na czym opiera się ocena ministerstwa. Uzupełnianie płynnej części funduszu „przez cały horyzont średnioterminowy” przypisano Ministerstwu Finansów w obu edycjach i w żadnej nie oparto na dokumencie. minfin.gov.ru zwraca 503 czwartą dobę.