24 września ministerstwo finansów przedłożyło rządowi pakiet budżetowy: projekt budżetu federalnego na 2027 rok i okres planowania 2028–2029, projekt ustawy o szczególnych zasadach wykonywania budżetu w tych trzech latach oraz zmiany w kodeksie podatkowym. Zgodnie z artykułem 192 kodeksu budżetowego rząd musi wnieść projekt budżetu do Dumy Państwowej najpóźniej 1 października. Przy próbie dostępu z naszego środowiska minfin.gov.ru zwraca błąd 503, więc oficjalny tekst ministerstwa czytaliśmy w dwóch bazach prawnych, które go odtwarzają: ConsultantPlus i, w pełnej wersji, Garant. Jeden akapit zmieniłby samą regułę: od 2027 roku bazowa cena ropy ma wynosić 50 dol. za baryłkę — 8 dol. poniżej poziomu przewidzianego na 2027 rok w obowiązującym kodeksie budżetowym i 5 dol. poniżej punktu końcowego, do którego jego skala miała dojść dopiero w 2030 roku.

Co mówi tekst ministerstwa

„Projekt budżetu przygotowano na podstawie bazowego wariantu prognozy rozwoju społeczno-gospodarczego. Aby ograniczyć negatywny wpływ czynników zewnętrznych i zapewnić bezwarunkowe wykonanie wszystkich przyjętych zobowiązań, od 2027 roku przewiduje się ustalenie bazowej ceny ropy na poziomie 50 dol. za baryłkę”.

Ten sam tekst określa deficyt budżetu federalnego we wszystkich trzech latach na „około 2% PKB rocznie”. Dla porównania: obowiązująca ustawa budżetowa nr 426-FZ z 28 listopada 2025 roku, którą przeczytaliśmy w oficjalnej publikacji, zatwierdza na 2027 rok dochody 42,9 bln rubli, wydatki 46,1 bln i deficyt 3 185,7 mld rubli — 1,2% prognozowanego w tej samej ustawie PKB w wysokości 255 498 mld rubli. Przejście od zapisanych dziesięć miesięcy temu 1,2% do „około 2%” oznacza podniesienie planu deficytu na ten sam rok.

Reguła, którą się przepisuje, a nie wykonuje

Cena bazowa to próg dzielący dochody z ropy i gazu: wpływy do tego poziomu budżet może wydawać, a nadwyżkę ministerstwo zamienia na waluty i złoto dla FDN. Gdy faktyczna cena spada poniżej progu, niedobór pokrywa się sprzedażą płynnych aktywów funduszu. Mechanizm miesiąc po miesiącu opisujemy w przewodniku po dochodach z ropy i gazu.

Obowiązująca ścieżka jest zapisana w punkcie 4 artykułu 96⁶ kodeksu budżetowego w brzmieniu ustawy nr 432-FZ z 28 listopada 2025 roku: 59 dol. za baryłkę w 2026 roku, 58 w 2027, 57 w 2028, 56 w 2029 i 55 w 2030, a od 2031 roku coroczna indeksacja o 2%. Poziom pięćdziesięciu dolarów jest niższy od każdego poziomu tej skali.

Ministerstwo wcześniej sygnalizowało tę zmianę. 21 sierpnia jego właściwy departament przyznał na piśmie, że obecna trajektoria „wymaga istotniejszej trajektorii zmian”, nie podając nowej ceny. 10 września Siłuanow nazwał 50 dol. wariantem bazowym. Wtedy była to wypowiedź podana przez agencję i rozpowszechniona w kanale ministerstwa, a nie norma prawna. Teraz 50 dol. figuruje w oficjalnym tekście ministerstwa jako parametr wniesionego pakietu. Ustawą jeszcze nie jest: tekstów projektów nie ma.

Niższy próg działa w obie strony. Zmniejsza część wpływów z ropy, którą wolno przeznaczyć na wydatki, a zarazem ogranicza automatyczną sprzedaż aktywów FDN przy niskich cenach ropy. W przedłożonym pakiecie ministerstwo finansów wybiera utrzymanie większego salda funduszu kosztem mniejszej puli dozwolonych wydatków. Nowych pieniędzy z tego nie ma; zmienia się tylko próg.

Podatkowa strona tej samej decyzji

Gdy reguła świadomie zmniejsza część dochodów z ropy i gazu dostępną na wydatki, pakiet szuka wpływów w innych źródłach. Zawiera też zmiany w kodeksie podatkowym. Dochody „pasywne” — dywidendy, odsetki od depozytów, operacje papierami wartościowymi i prawami cyfrowymi, sprzedaż majątku, świadczenia ubezpieczeniowe i darowizny — przechodzą do głównej podstawy podatku dochodowego ze skalą 13–22% zamiast obecnych 13–15%. Ministerstwo szacuje, że dotknie to nie więcej niż 6% ludności, około 4 mln osób. Zwolnienie dla depozytów do 1 mln rubli pozostaje, a dochody uczestników wojny są wyłączone ze zmiany. Fundusze inwestycyjne mają płacić 15% podatku od zysków z dochodów pasywnych. Stawka od dywidend wypłacanych nierezydentom na rachunki typu „C” rośnie do 35% — w praktyce to podatek od wypłat, które i tak są zablokowane. Transgraniczny handel elektroniczny zostanie objęty VAT według standardowej stawki 22%, a podatek odprowadzą same platformy jako agenci podatkowi; osobno wprowadza się opłatę celną 100 rubli od każdej paczki o wartości do 200 euro. I wreszcie sektor górniczo-metalurgiczny:

„W sektorze górniczo-metalurgicznym proponuje się nałożyć na wybrane przedsiębiorstwa wydobywcze podatek w wysokości 30% dodatkowego dochodu uzyskanego dzięki wzrostowi, w przeliczeniu na ruble, światowych cen kopalin stałych względem poziomu z bazowego roku 2025 (dla złota — 20%)”.

Żaden z tych środków nie ma w tekście ministerstwa oszacowania w rublach — ani osobno, ani łącznie.

Co to zmienia w naszym modelu

Dziś — nic. To parametry wniesionego pakietu, a nie uchwalona ustawa, i żadna wartość używana przez nasze wskaźniki się nie zmieniła.

Jeśli cena bazowa zostanie przyjęta, wpłynie na dwie serie, które mierzymy. Płynna część FDN — 29 na 100, około 46,7 mld dolarów — uszczuplałaby się wolniej: przy niskich cenach ropy trzeba by sprzedawać mniej. Deficyt budżetowy — 65 na 100, przy kroczącym dwunastomiesięcznym deficycie 3,3% PKB — to seria, której plan na 2027 rok podniesiono już z 1,2% do „około 2%”. Wpływów z ropy i gazu zmiana nie dotknie: nasz wskaźnik mierzy faktyczny poziom wpływów w ujęciu realnym względem 2021 roku, a cena bazowa to próg księgowy, który sam z siebie pieniędzy nie dodaje ani nie odbiera. Indeks wytrzymałości wynosi 47,1 na 100, co oznacza strefę stresu. Bieżący stan wszystkich ośmiu wskaźników jest na monitorze.

Czego nie wiemy

Czy artykuł 96⁶ zostanie zmieniony na stałe. Tekstów projektów nie ma — mają trafić do Dumy do 1 października. Nie wiadomo więc, czy 50 dol. zastąpi całą ścieżkę 58→55 w kodeksie, czy będzie obowiązywać tylko w tych trzech latach na mocy ustawy „o szczególnych zasadach wykonywania”, ani co stanie się z indeksacją o 2% od 2031 roku.

Rublowych parametrów budżetu 2027. W oficjalnym tekście nie ma ani dochodów, ani wydatków, ani kwoty deficytu — tylko „około 2% PKB rocznie”. W prasie krążą konkretne liczby, ale nie widzieliśmy dokumentu źródłowego, który by je potwierdzał, więc ich nie przytaczamy.

Na jakiej prognozie oparto pakiet. „Bazowego wariantu prognozy rozwoju społeczno-gospodarczego” nie czytaliśmy: economy.gov.ru jest z naszego środowiska nieosiągalny, podobnie jak government.ru ze stenogramem posiedzenia rządu 24 września.

Ile przyniosą zmiany podatkowe. W tekście nie ma żadnego oszacowania wpływów w rublach. Nieznane są też progi skali dla dochodów pasywnych ani lista „wybranych przedsiębiorstw wydobywczych” objętych podatkiem od nadzwyczajnych zysków.