26 października federalny portal informacji prawnej opublikował rozporządzenie nr 184 gubernatora obwodu kostromskiego, podpisane 23 października przez Siergieja Sitnikowa. Dopisuje ono jeden punkt do zasad, według których region od 2022 roku płaci podpisującym kontrakt wojskowy — i ten punkt tworzy drugą cenę. Ci, których region uznaje za swoich — zameldowani u niego i przyprowadzeni przez jego własnych werbowników — dostają 1,6 mln rubli. Każdy inny, kogo rozporządzenie nie wyklucza, dostaje milion. Wszystkie wymienione niżej dokumenty to urzędowe skany bez warstwy tekstowej; przeczytaliśmy je strona po stronie: samo rozporządzenie nr 184, rozporządzenie z 2022 roku, które zmienia, kwietniowe, które ustaliło 1,6 mln, lipcowe, które je przedłużyło, oraz dwie wcześniejsze zmiany tych samych kategorii — z marca 2026 i z lutego 2025. Każda liczba i każdy cytat pochodzą z tych tekstów.

Druga cena

Rozporządzenie nr 184 zmienia rozporządzenie gubernatora nr 251 z 12 listopada 2022 roku. Jego preambuła wylicza szesnaście wcześniejszych zmian — jedną w 2023, cztery w 2024, siedem w 2025 i cztery już w tym roku — więc to, co ukazało się w poniedziałek, jest siedemnastym przepisaniem tej samej wypłaty. Nowy jest punkt, którego wcześniej nie było:

„2.2. Ustalić, że pozostałym obywatelom (z wyjątkiem obywateli wskazanych w punktach 1.1, 2.1 niniejszego rozporządzenia), niezameldowanym w dniu zawarcia kontraktu według miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu na terytorium obwodu kostromskiego i którzy zawarli kontrakty wskazane w podpunkcie 1 punktu 1 niniejszego rozporządzenia, wypłata jednorazowa w wysokości 1 000 000 rubli realizowana jest od 20 października 2026 roku do 31 grudnia 2026 roku włącznie.”

Pracują w tym zdaniu dwie rzeczy. Pierwsza to „pozostali obywatele”: kategoria określona przez to, czym nie jest — niezameldowani w regionie i nieobjęci już punktami 1.1 ani 2.1. Druga to zakres dat. Rozporządzenie wchodzi w życie w dniu ogłoszenia, 26 października, ale wypłata biegnie od 20 października, więc upoważnienie jest datowane wstecz o sześć dni i wygasa po siedemdziesięciu trzech.

Objęte nim kontrakty nie są dowolne. Podpunkt 1 punktu 1, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nr 184, to kontrakt „na terytorium obwodu kostromskiego o odbywaniu służby wojskowej w Siłach Zbrojnych Federacji Rosyjskiej na okres jednego roku i dłużej” dla zadań specjalnej operacji wojskowej „na terytoriach Donieckiej Republiki Ludowej, Ługańskiej Republiki Ludowej, obwodu zaporoskiego, obwodu chersońskiego i Ukrainy”. Podpis nadal musi zostać złożony w obwodzie kostromskim. Usunięto natomiast wymóg, by dana osoba stamtąd pochodziła.

Rozporządzenie nr 184 mówi też, jak pieniądze do nich docierają. Nowy podpunkt 6 punktu 5 przewiduje, że obywatelom z punktu 2.2 płaci się „na podstawie rejestru obywateli przekazywanego przez punkt doboru do służby wojskowej na kontrakcie (2 kategorii) miasta Kostroma, uzgodnionego z departamentem bezpieczeństwa regionalnego obwodu kostromskiego”. Sąsiedni podpunkt 3, przepisany tym samym rozporządzeniem, płaci innej kategorii „bez wniosku” na podstawie rejestru od obwodowego komisariatu wojskowego. W podpunkcie 6 tych słów nie ma i z tego tekstu nie wynika, czy osoba z nowej kategorii ma składać wniosek.

Ile region płaci tym, których znajduje sam

Kwoty dla wszystkich pozostałych w rozporządzeniu nr 184 nie ma. Jest w punkcie 1.1, w którym nr 184 przepisuje tylko pierwszy akapit i który teraz brzmi, że wypłata idzie do obywateli „zameldowanych w dniu zawarcia kontraktu według miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu na terytorium obwodu kostromskiego, a także niezameldowanych… pozyskanych przez instruktorów punktu doboru do służby wojskowej na kontrakcie (2 kategorii) miasta Kostroma”.

Punkt 1.1 to zatem nie po prostu miejscowi. To miejscowi plus ci z zewnątrz, których przyprowadziło własne biuro werbunkowe regionu. Przypisaną mu kwotę ustaliło pół roku temu rozporządzenie nr 70 z 23 kwietnia 2026 roku, zatytułowane „O podwyższeniu wysokości i przedłużeniu okresu udzielania”, które dopisało do punktu 1.1 akapit:

„od 1 maja 2026 roku do 31 lipca 2026 roku włącznie — wypłata jednorazowa realizowana jest w wysokości 1 600 000 rubli.”

To okno miało zamknąć się latem. Rozporządzenie nr 139 z 30 lipca 2026 roku, podpisane przez pełniącego obowiązki gubernatora A. Swistunowa, zastąpiło w tym akapicie słowa „do 31 lipca” słowami „do 31 grudnia”. 1,6 mln obowiązuje więc do końca tego roku — do tego samego dnia, w którym wygasa nowy milion.

Obie stawki da się porównać wprost, bo punkt 2.2 obejmuje kontrakty z podpunktu 1 punktu 1, które obejmuje również punkt 1.1. Za ten sam kontrakt, w tym samym regionie, w tych samych tygodniach region płaci 1 600 000 rubli za rekruta zameldowanego u niego albo przyprowadzonego przez jego punkt doboru, i 1 000 000 za takiego, który przyszedł inaczej. Różnica wynosi 600 000 rubli; druga stawka to 62,5% pierwszej. O cenie decyduje nie to, gdzie człowiek mieszka, lecz to, jakim kanałem został dostarczony.

Te wrota już otwierano i zamykano

Jeśli czytać je na tle rozporządzenia, które zmienia, kierunek marszu widać lepiej. Pierwotny tekst rozporządzenia nr 251 z 12 listopada 2022 roku ustalił wypłatę na 50 000 rubli i szła ona do „obywateli Federacji Rosyjskiej zamieszkujących na terytorium obwodu kostromskiego”. Zamieszkanie stało w pierwszym zdaniu całego przepisu. Punkt 3 tamtego rozporządzenia dodawał, że wypłata „udzielana jest jednorazowo ze środków budżetu obwodowego”.

Niecałe cztery lata i szesnaście zmian później suma jest trzydzieści dwa razy większa dla własnych rekrutów regionu i dwadzieścia razy większa dla wszystkich pozostałych, a ci pozostali mają teraz własną, tańszą stawkę.

Wrota dostępu nie poruszały się tylko w jedną stronę. Rozporządzenie nr 15 z 13 lutego 2025 roku zwęziło je dwojako: skreśliło z punktu 1 zastrzeżenie „(z wyjątkiem poszczególnych kategorii obywateli określanych przez Rząd Federacji Rosyjskiej)” i dopisało punkt 2.1, zgodnie z którym wypłaty nie dokonuje się osobom, które w dniu podpisania „odbywały karę w postaci pozbawienia wolności”, licząc od 1 kwietnia 2025 roku. To wyłączenie nadal stoi — jest jednym z dwóch punktów, wobec których określono nowych „pozostałych obywateli”.

Potem zwęziły się znowu, a w tym miesiącu się odwróciły. Rozporządzenie nr 53 z 27 marca 2026 roku nakazało w pierwszym akapicie punktu 1 „skreślić słowa «(w tym powtórnie)»”, a z podpunktu 1 usunęło słowa rozciągające go na obywateli powołanych w ramach mobilizacji do Sił Zbrojnych. Rozporządzenie nr 184 przepisuje teraz punkt 1 w całości, a przywrócony tekst brzmi: wypłata idzie do „obywateli (obywateli zagranicznych), wojskowych pozostających w rezerwie, którzy zawarli (w tym powtórnie)”. Słowa usunięte w marcu wróciły w październiku. Klauzuli mobilizacyjnej w podpunkcie 1 nie przywrócono.

Dlaczego to rzecz o zdolności płacenia za wojnę

Region, który w 2022 roku płacił 50 000 rubli własnym mieszkańcom, płaci teraz 1,6 mln tym, których werbuje, i milion każdemu innemu, kto przyjdzie podpisać — i robi jedno i drugie z tego samego budżetu regionalnego. Pierwsza liczba to cena wojny dla jednego rosyjskiego regionu. Druga jest nowa i mówi więcej.

Otwarcie wypłaty dla ludzi bez meldunku w regionie jest aktem konkurencyjnym: ofertą skierowaną do mieszkańców innych regionów, złożoną w tych samych tygodniach, w których Psków otworzył pozycję budżetową na opłacanie wyszukiwania rekrutów. Stawkę 1,2 mln rubli za podpis Psków płaci i tak. Dwa regiony licytują teraz o tych samych ludzi własnymi pieniędzmi. Ale Kostroma nie licytuje w górę — licytuje z rabatem. Weźmie kogoś z zewnątrz i zapłaci za niego o 600 000 rubli mniej.

Ten rabat jest tym, co warto zapamiętać. Region, który po prostu chciałby więcej rekrutów, podniósłby stawkę. Region, który ustalił niższą stawkę dla przychodzących poza jego własnym kanałem werbunkowym, robi coś węższego: rozszerza ofertę na grupę, do której nie docierał, w cenie, którą udźwignie, w kwartale, w którym budżety regionalne zamykają rok. Żadne z rozporządzeń nie ustala pułapu liczby wypłat. Koszt określa więc nie upoważnienie wydatkowe, lecz to, ilu ludzi podpisze w siedemdziesiąt trzy dni.

Liczy się też to, gdzie ten wydatek się mieści. To rozporządzenie gubernatora, nie ustawa budżetowa, i nie nazywa żadnego upoważnienia wydatkowego. Płaci budżet regionalny — dlatego wydatek tego rodzaju osiada w skonsolidowanym saldzie budżetów regionalnych, a nie w dziale obrony czyjegokolwiek budżetu federalnego. Widzieliśmy, jak te same pieniądze poruszają się w innych regionach w tym miesiącu: rezerwa obronna spłacająca długi MSW i Archangielsk, który przerzucił 6 835 000,00 rubli na wypłatę dla mieszkańców idących na wojnę. Wkładem Kostromy do tego obrazu jest opublikowany cennik na dwie pozycje.

Co to zmienia w naszym modelu

Dziś nic, z samej konstrukcji. Skonsolidowane saldo budżetów regionalnych ma 33 punkty na 100, przy kroczącej dwunastomiesięcznej wartości −1,466 bln rubli, wobec przedwojennej kotwicy w postaci nadwyżki z 2021 roku +0,661 bln i zarejestrowanej linii alarmowej na −2,5 bln. Indeks wytrzymałości wynosi 46 na 100, w strefie stresu. Żaden odczyt nie zmienił się w dzisiejszej aktualizacji danych; wszystkie osiem jest na monitorze, a jak mierzone jest skonsolidowane saldo regionalne, wyjaśnia przewodnik.

To stawki, nie płatności. Suma obiecana w październiku dociera do naszej serii dopiero wtedy, gdy zostanie wypłacona i Skarb Federalny to wykaże. Zapis prawny dodaje kształt zobowiązania: zobowiązanie bez pułapu ilościowego, datowane wstecz na czas przed własną publikacją, wygasające w ostatnim dniu roku budżetowego, w regionie, który będzie musiał znaleźć te pieniądze przed tym, nim pokażą je dane o wykonaniu.

Czego nie wiemy

Za ilu ludzi zostanie zapłacona którakolwiek ze stawek. Żadne z rozporządzeń nie ogranicza liczby wypłat, nie podaje sumy na 2026 rok ani nie nazywa pozycji budżetowej. Koszt to tyle, ile dadzą siedemdziesiąt trzy dni.

Dlaczego stawka zewnętrzna jest niższa. Dokumenty nie podają żadnego uzasadnienia. Stawkę o 600 000 rubli niższą od własnej regionu ustalono, lecz nie wyjaśniono.

Obecne brzmienie punktu 3. Oryginał z 2022 roku mówi, że wypłata udzielana jest jednorazowo i ze środków budżetu regionalnego. Przeczytaliśmy sześć z siedemnastu aktów tego łańcucha; jedenaście nieprzeczytanych mogło ten punkt zmienić, a portal ogłasza zmiany, a nie tekst jednolity. Źródło finansowania cytujemy tu jako regułę pierwotną, nie jako sprawdzoną obowiązującą — przez co i relacja między „udzielana jednorazowo” a przywróconym „(w tym powtórnie)” pozostaje na dostępnych tekstach nierozstrzygnięta.

Czy osoba z nowej kategorii musi składać wniosek. Procedurę rejestrową dla niej spisano; słowa „bez wniosku” stoją w sąsiednim podpunkcie, a nie w jej podpunkcie.

Jak to wygląda na tle innych regionów. Wyszukiwarka rejestru działa na tytułach, a takie akty w każdym podmiocie nazwano inaczej, więc żadna pojedyncza fraza nie obejmie ich wszystkich. Nie twierdzimy, że Kostroma zrobiła to pierwsza.

Ile region już wydał. Nic w tych tekstach nie mówi, ile wypłat dokonano pod którąkolwiek z szesnastu wcześniejszych wersji ani czy wypłata regionalna sumuje się z federalną jednorazową.