28 września Władimir Putin podpisał dekret nr 686 „O zatwierdzeniu wykazu informacji z dziedziny kompleksu paliwowo-energetycznego, do których dostęp jest ograniczony, oraz trybu postępowania z nimi”. Dekret i dołączony do niego wykaz przeczytaliśmy w całości w oficjalnej publikacji — trzy strony plus dwustronicowy załącznik. Ogranicza on naraz cztery grupy danych, od szczegółów wysyłek eksportowych firmy po wielkość produkcji poszczególnych rafinerii, i wszedł w życie w dniu podpisania.

Cztery punkty wykazu

Pierwszy punkt obejmuje informacje o eksporcie osoby prawnej, punkt po punkcie: nazwy i ilości wysłanych towarów; ich ceny, w tym średnią cenę producentów towarów przemysłowych przeznaczonych na eksport; sprzedawców, nabywców i wszystkich pozostałych uczestników — przewoźników, spedytorów, ubezpieczycieli; tryb rozliczeń z umów dostawy; statki, numery kontenerów i dokumenty przewozowe; kierunki i trasy wysyłek, terminale morskie i ich operatorów, współrzędne geograficzne miejsc składowania; daty i godziny operacji; oraz treść dokumentów celnych.

Pozostałe trzy punkty są krótsze, a dwa z nich pokazują, jaki poziom agregacji obejmuje dekret:

„2. Zagregowane informacje statystyki celnej o eksporcie towarów przez osobę prawną. 3. Informacje o wielkości przerobu i produkcji towarów przez osobę prawną — rosyjską rafinerię ropy naftowej.”

Wykaz zamyka dostęp nie tylko do danych o poszczególnych transakcjach — kto co komu wysłał i jakim statkiem — lecz także do zagregowanych danych firmy: jej statystyki celnej. Czwarty punkt dotyczy handlu giełdowego: planowanych wolumenów sprzedaży i zawartych transakcji, w głównych sesjach każdego dnia handlowego, dla benzyn wysokooktanowych (liczba oktanowa 92 i wyżej) oraz oleju napędowego wyprodukowanych z ropy, którą wydobyła lub sprzedała firma zajmująca pozycję dominującą na rynku.

Zakaz publikacji z jednym wyjątkiem

Punkt 3 dekretu ustala zasady postępowania. Rozpowszechnianie wymienionych informacji, „w tym z użyciem środków masowego przekazu lub sieci informacyjno-telekomunikacyjnych, w tym internetu”, jest niedozwolone. Jedyny wyjątek to informacje, które osoba prawna ujawnia o własnej działalności. Wszyscy inni otrzymują dane wyłącznie na podstawie umowy z ich właścicielem, a organy państwowe wymieniają je zgodnie z procedurami rosyjskiego ustawodawstwa. Informacje przechowywane w państwowych systemach będą przetwarzane według wzorcowego regulaminu, który musi zatwierdzić rząd.

Rząd ma dwa zadania: w ciągu dziesięciu dni określić wykaz kodów towarów, do których dekret się stosuje; ma też zatwierdzić ów wzorcowy regulamin. Dekret nie wymienia sankcji za naruszenia — punkt 2 czyni przestrzeganie poufności obowiązkowym i odsyła do „niezbędnych środków przewidzianych przez ustawodawstwo Federacji Rosyjskiej”, nie nazywając ich.

Tego samego dnia alternatywny tryb płatności za gaz przedłużono o sześć miesięcy

Dekret nr 686 nie był jedynym, który Putin podpisał tego dnia. Tego samego 28 września Putin podpisał także dekret nr 701. Zastępuje on jedną datę w punkcie 7⁶ dekretu nr 172 z 31 marca 2022 roku, rozporządzenia „gaz za ruble”: „Do 1 października 2026 roku” staje się „Do 1 kwietnia 2027 roku”. Według tego punktu — cytujemy jego tekst w obecnej wersji dekretu nr 172 w ConsultantPlus — płatność zagranicznego nabywcy za gaz uznaje się za należycie dokonaną, jeśli ruble wpływają na zwykły rachunek rublowy rosyjskiego dostawcy w dowolnej rosyjskiej organizacji kredytowej, poza specjalnym mechanizmem rachunków typu „K”, który wprowadził dekret z 2022 roku. Poprzednie przedłużenie, dekret nr 427 z 15 czerwca, który również czytaliśmy w oryginale, przesunęło ten sam termin dokładnie o kwartał, z 1 lipca na 1 października. Ten przesuwa go o sześć miesięcy — według wykazu zmian w wersji ConsultantPlus to pierwsze przedłużenie tej długości. Dekret nie podaje powodu dłuższego przedłużenia. Oba dekrety podpisano tego samego dnia; żaden dokument ich nie łączy.

Dlaczego chodzi tu o zdolność płacenia za wojnę

Nasz wskaźnik dochodów budżetowych z ropy i gazu opiera się na miesięcznej sprawozdawczości ministerstwa finansów i dekret nr 686 go nie dotyka: liczby ministerstwa to własna księgowość państwa dotycząca pieniędzy, które otrzymało. Dekret zamyka zewnętrzne dane, z którymi te liczby można było skonfrontować — ile fizycznie opuściło kraj, po jakiej cenie, przez które terminale i ile rafinerie naprawdę przerobiły. Nasz przewodnik wyjaśnia, co obejmuje liczba ministerstwa i czego powiedzieć nie może; dekret jeszcze bardziej ogranicza możliwości zewnętrznej weryfikacji. Gdy z zewnątrz pieniądze z ropy można oceniać już tylko na podstawie własnych rozliczeń państwa i tego, co firma sama zdecyduje się o sobie ujawnić, luka między raportem a rzeczywistością przestaje być widoczna — a problem budżetowy zwykle zaczyna się właśnie od takiej luki.

Co to zmienia w naszym modelu

Dziś — nic. Żadna liczba odczytywana przez nasze wskaźniki się nie zmieniła. Dochody budżetowe z ropy i gazu wynoszą 12 na 100: realna suma dwunastu miesięcy to 56,1% poziomu z 2021 roku, a zarejestrowana linia alarmowa leży w połowie tego poziomu. Dekret nie zmienia tej liczby; zmienia to, co można wykorzystać do jej weryfikacji. Indeks wytrzymałości wynosi 47,1 na 100, co oznacza strefę stresu; bieżący stan wszystkich ośmiu wskaźników jest na monitorze.

Czego nie wiemy

Jakie towary obejmuje dekret. Wykaz kodów towarów rząd ma określić w ciągu dziesięciu dni. Dopóki się nie ukaże, zasięg zamknięcia — sama ropa i produkty naftowe czy także węgiel i gaz — nie jest określony.

Co stanie się z publikowaną statystyką. Dekret adresowany jest do właścicieli informacji i organów państwowych. Czy zmieni się skład tego, co publikują Rosstat, ministerstwo finansów lub służba celna, jego tekst nie mówi.

Granica wyjątku. Firma nadal może ujawniać informacje „o własnej działalności”. Czy obejmuje to obowiązkowe ujawnienia emitenta, tekst nie rozstrzyga.

Czy oba podpisy są powiązane. Dekret nr 686 zamyka dane o rozliczeniach kontraktów eksportowych; dekret nr 701 tego samego dnia przedłuża obejście, którym przychodzą płatności za gaz. Zbieżność dat jest faktem; udokumentowany związek — nie.