Dekret nr 604 opublikowano 24 sierpnia bez żadnego komentarza. Dopiero 27 sierpnia, na pierwszym posiedzeniu nowej podkomisji Manturowa, publicznie przedstawiono go jako narzędzie działania. Pozwala państwu odebrać właścicielowi zarząd nad przedsiębiorstwem, jeśli ten nie ochronił lub nie przywrócił na czas obiektu infrastruktury krytycznej.

Na co dokładnie pozwala dekret

Zgodnie z tekstem rząd może na polecenie prezydenta objąć zarządem tymczasowym całość lub część majątku podmiotu gospodarczego, w tym jego papiery wartościowe, udziały w spółkach i prawa majątkowe. Podstawą jest niepodjęcie lub spóźnione podjęcie środków bezpieczeństwa, naruszenie wymogów bezpieczeństwa albo stworzenie zagrożenia dla funkcjonowania obiektu. Osobno dekret wymienia „stwierdzoną nieskuteczność środków bezpośrednio nakierowanych na powstrzymanie zagrożenia atakami z użyciem bezzałogowych statków powietrznych”, a także nieprzywrócenie lub spóźnione przywrócenie funkcjonowania obiektu.

Jeśli nie wyznaczono innego zarządcy, zostaje nim Rosimuszczestwo, Federalna Agencja Zarządzania Mieniem Państwowym. Otrzymuje uprawnienia właściciela — z wyjątkiem prawa do rozporządzania majątkiem — i musi przeprowadzić inwentaryzację. Zarząd kończy się tak, jak się zaczyna: decyzją rządu. Jego koszty pokrywają dochody z majątku:

„Wydatki związane z tymczasowym zarządem majątkiem są finansowane z dochodów z jego wykorzystania.”

Kogo to obejmuje

Katalog obiektów w punkcie 6 jest otwarty: energetyka, przemysł, łączność, infrastruktura komunalna, transportowa i logistyczna, obiekty zapewniające podstawowe potrzeby — „a także inne obiekty o szczególnie ważnym znaczeniu”. Według Manturowa Ministerstwo Przemysłu i Handlu przygotowało już listę 167 obiektów logistycznych i handlowych. Samej listy nie opublikowano.

Różnica wobec poprzednika, dekretu nr 302 z kwietnia 2023 roku, jest zasadnicza. Tamten dotyczył majątku osób z państw „nieprzyjaznych”. Dekret 604 określa krąg podmiotów przez ustawę o ochronie konkurencji, obejmuje więc także rosyjskich właścicieli. Manturow przedstawia go jako środek dyscyplinujący: norma „ma charakter prewencyjny i dyscyplinujący” i ma działać, „gdy firmy rzeczywiście sabotują wytyczne państwa”.

Trzeci dokument w tygodniu i pierwszy środek przymusu

W ciągu jednego tygodnia rząd wydał trzy dokumenty dotyczące firm poszkodowanych w atakach. Rozporządzenie nr 1074 odroczyło podatki poszkodowanym w atakach na magazyny RVB; listę sporządza sama spółka. Rozporządzenie nr 1072, również z 25 sierpnia, robi to samo dla Krymu i Sewastopola. Składki społeczne za czerwiec–grudzień odroczono dla turystycznych MŚP do 27 stycznia 2027 roku, a następnie rozłożono na raty na rok. Dla szerszego kręgu branż składki za czerwiec–sierpień przesunięto do 1 października, po czym płatności rozłożono na sześć miesięcy. Kontrole wstrzymano do 30 grudnia, a odsetki za zwłokę do 31 grudnia. Listy beneficjentów znów sporządzają nie organy podatkowe, lecz rządy regionalne Krymu i Sewastopola.

Dwa pierwsze rozporządzenia przynoszą ulgę: państwo odracza własne wpływy. Dekret 604 wywiera presję. Właściciel ponosi koszty ochrony i odbudowy albo ryzykuje utratę kontroli nad aktywem. Te trzy rozwiązania składają się na mechanizm opisany w tekście o podkomisji: kapitał prywatny pokrywa coraz większą część kosztów wojny ponoszonych na terytorium Rosji.

Co to zmienia w naszym modelu

Bezpośrednio nic: mierzymy pieniądze, nie instrumenty prawne. Pośrednie skutki mogą po kilku miesiącach dotrzeć do dwóch wskaźników. Przeterminowane należności — 4 na 100, najgorszy z ośmiu — mogłyby rosnąć szybciej, gdyby obowiązkowe wydatki na ochronę uszczupliły kapitał obrotowy. Wynik deficytu — 65 na 100 — mógłby się natomiast poprawić, gdyby prywatne pieniądze zastąpiły środki budżetowe przy odbudowie. Reszta na monitorze.

Czego nie wiemy

Dekret nie określa czasu trwania zarządu tymczasowego, trybu zaskarżenia, obowiązku uprzedzenia właściciela, kryteriów „wystarczających środków” i „terminowego przywrócenia” ani żadnej rekompensaty. Aktu wykonawczego jeszcze nie ma. Nie wiadomo, czy dekret już choć raz zastosowano i czy wśród 167 obiektów znajduje się majątek prywatny. W przypadku nr 1072 nie ujawniono ani liczby podatników, ani kwot.