W lipcu dochody naftowo-gazowe rosyjskiego budżetu wyniosły 934 mld rubli wobec 787,3 mld rok wcześniej — o 18,6% więcej. Wynik sugeruje odbicie, lecz kryje się w nim pozycja, która pokazuje inną stronę sytuacji.
Dopłata odliczana od dochodów
Miesięczny plik Ministerstwa Finansów o dochodach naftowo-gazowych zawiera składnik `Kdemp` — amortyzator wypłacany rafineriom za sprzedaż paliwa w kraju poniżej parytetu eksportowego. Jest wykazywany jako osobna ujemna pozycja w dochodach naftowo-gazowych. Opublikowana suma jest więc kwotą pozostałą po wypłacie.
Liczby lipcowe:
- lipiec 2025: dochody 787,3 mld, w tym amortyzator −59,9
- czerwiec 2026: dochody 683,6 mld, amortyzator −210,6
- lipiec 2026: dochody 934,0 mld, amortyzator −113,0
Dwie różne historie, łatwe do pomylenia
W ujęciu rocznym kwota amortyzatora wzrosła z 59,9 do 113 mld, czyli odliczenie było większe o 53,1 mld. Przed amortyzatorem dochody wzrosły z 847,2 do 1 047 mld — o 23,6%. Po jego odliczeniu wzrost wyniósł 18,6%. Dopłata pochłonęła jedną trzecią przyrostu.
W ujęciu miesięcznym amortyzator niemal się zmniejszył o połowę: z 210,6 w czerwcu do 113 w lipcu. Dochody wzrosły w tym samym miesiącu o 250,4 mld, z czego 97,6 wynika wyłącznie z mniejszej wypłaty — to 39% miesięcznego przyrostu.
Oba fakty są prawdziwe, ale dotyczą różnych porównań. „Wzrost dochodów to zaoszczędzona dopłata” jest prawdą w ujęciu miesięcznym, lecz nie rocznym: w skali roku dopłata obniżyła dochody, zamiast je zwiększyć.
Co mierzy nasz wskaźnik
Ani jednego, ani drugiego. Nasz wskaźnik naftowo-gazowy mierzy poziom względem 2021 roku, a nie tempo względem poprzedniego roku: 57% poziomu przedwojennego w ujęciu realnym, wynik 14 na 100 przy linii alarmowej 50%. To drugi najgorszy z ośmiu.
Właśnie dlatego mierzymy poziom. Dochody załamały się już w lipcu ubiegłego roku, więc wzrost względem tej bazy nic nie mówi o tym, czy poprawiła się zdolność do płacenia. Poziom jest blisko historycznego minimum. Pozostałe wskaźniki są na monitorze.
Czego nie wiemy
Dlaczego amortyzator zmalał o połowę w ciągu miesiąca. Wzór jest powiązany z cenami giełdowymi, a wypłata spada do zera, gdy cena przekroczy próg — ale z opublikowanych danych nie da się ustalić, ile wynika z cen, a ile z fizycznego wyłączenia mocy przerobowych.
Nie wiadomo też, czy w tej samej pozycji ujmuje się amortyzator importowy. Ustawa z 4 sierpnia 2026 roku rozszerzyła mechanizm na importowany olej napędowy — i tylko dopóki obowiązuje rządowy zakaz eksportu oleju napędowego i destylatów średnich. Jej tekst opublikowano na oficjalnym portalu jako skan PDF bez warstwy tekstowej, więc nie dało się przeczytać, jak księgowana jest wypłata; przypisy do pliku resortu wyjaśniają wyłącznie różnicę między zwrotem kasowym a naliczonym.